Polska biżuteria współczesna Mody i fascynacje
W Muzeum w Gliwicach znajduje się jedna z największych w Polsce (liczy 800 sztuk) kolekcji współczesnej biżuterii srebrnej. Są to głównie unikaty lub obiekty powielane zaledwie w kilku egzemplarzach. Kolekcja daje świadectwo, jak różnorodna to twórczość i jak wiele zmieniło się w sposobie myślenia o biżuterii 
Znajdują się tu prace nestorów polskiego złotnictwa - Henryka Grunwalda i Józefa Fajngolda oraz dzieła powstałe już w XXI wieku. Duży zbiór pochodzi ze spółdzielni "ORNO", nadającej ton złotnictwu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku. Prace Henryka Grunwalda i Józefa Fajngolda, które powstawały pod silnym wpływem art déco, stanowią punkt wyjścia dla powojennej twórczości polskich artystów złotników. Pionierski okres poszukiwań reprezentują prace Mamerta Celmińskiego i wczesne prace Jadwigi i Jerzego Zaremskich.
Obecne w nich motywy i zdobnictwo zaczerpnięte ze sztuki ludowej są jednak już silnie przekształcone. Eksperymenty formalne i technologiczne z lat sześćdziesiątych reprezentowane są w pracami Olgierda Vetesco, Jerzego Sendłaka, Danuty Kobielskiej. Srebrna biżuteria przybiera tu fantazyjne kształty, a ozdabiają ją pasowo ułożone druty srebrne, kamienie polne, nieregularna faktura nadtapianego palnikiem srebra. Pierścienie, bransolety, naszyjniki nierzadko opatrywane są przez twórców poetyckimi bądź symbolicznymi tytułami. Pierścionek - "Miłość", bransoleta - "Zgoda", wisior - "Troska matki" autorstwa Jerzego Sendłaka są tego doskonałymi przykładami. Inny nurt to inspiracje naturalnymi kształtami i fakturami materiału.
Dekoracyjne kompozycje wisiorów i pierścieni Janusza Bożka opierają się na połączeniu naturalnie ukształtowanych muszli czy korali, stanowiących inspirację dla artysty. Niewiarygodnie precyzyjne, "tkane" naszyjniki z cienkiego drutu srebrnego autorstwa Kazimiery Szymańskiej, przypominają delikatne koronki. Nazwy naszyjników - "Kleopatra", "Kaptorga", "Orchidea" - zdradzają źródła inspiracji artystki. Zbiór polskiej biżuterii nie mógłby się obejść bez wyrobów z bursztynem. Efektowne i niekonwencjonalne naszyjniki Giedymina Jabłońskiego, prace Pawła Fietkiewicza czy Mirosławy Miller zainspirowane są właśnie tym kamieniem.
W latach siedemdziesiątych zaczyna tworzyć nowe pokolenie artystów, mówiących wspólnym głosem - przynajmniej w sprawach ideologicznych - wolność twórcza, indywidualność, perfekcja warsztatowa, awangardowa forma biżuterii. W tej grupie na uwagę zasługują prace Jacka Byczewskiego, Marcina Zaremskiego, Anny i Andrzeja Bandkowskich, Tomasza Zaremskiego, Joachima Sokólskiego, Łukasza Zaremskiego. Różnorodność stylistyczna tej biżuterii wymyka się klasyfikacji.
Odnajdujemy w niej i wpływy pop-artu i prawie inżynierskich konstrukcji, jak również odniesienia etniczne. Artyści eksperymentują z nowymi - nieklasycznymi - połączeniami jubilerskimi. Joanna i Tadeusz Jaworscy szukają piękna w działaniu fakturą srebra w połączeniu z powtarzalnością form. Barbara i Andrzej Bielakowie zestawiają w swych pracach wypolerowne srebro z czarnym koralem. Do zbiorów trafia biżuteria najlepszych polskich złotników, laureatów konkursów krajowych i zagranicznych. Jest to już biżuteria na wskroś nowoczesna.
Na uwagę zasługują tu prace Sławomira Fijałkowskiego. Najnowsze realizacje odbiegają często od tradycyjnego rozumienia słowa "biżuteria". Artyści przełamują stereotypy, tworząc nowe jej rodzaje. Pierścionki są wkładane nie na palec, lecz na cztery palce bądź wsuwane między palce. Obok srebra pojawiają się materiały rodem ze stylistyki "high-tech". Artyści młodego pokolenia tworzą biżuterię, której rodowodu należy szukać w dadaizmie czy postmodernizmie. Kolekcja biżuterii gromadzona od blisko 30 lat w Muzeum w Gliwicach jest reprezentatywnym zapisem trendów, mód i poszukiwań twórczych polskich artystów złotników lat powojennych. Doceniając jej wartość od 2008 roku prezentować współczesną biżuterię srebrną na wystawie stałej w Willi Caro.
Elżbieta Dębowska
Na zdjęciach obok: "W lesie, nad jeziorem" - naszyjnik, Aleksandra Mamoń, srebro, muszle, organza, 2000 r. "Ptak" - wisior, Janusz Bożek, srebro, muszla, masa perłowa, koral, 1980 r. [...]
Udostępniono 30% tekstu, dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla prenumeratorów.
|
Wszyscy prenumeratorzy dwumiesięcznika w ramach prenumeraty otrzymują login i hasło umożliwiające korzystanie z pełnych zasobów portalu (w tym archiwum).
Prenumerata POLSKIEGO JUBILERA to:
Prenumeratę możesz zamówić:
Jeśli jesteś prenumeratorem a nie znasz swoich danych dostępu do artykułów Polskiego Jubilera skontaktuj się z nami, bok@pws-promedia.pl
|
Elżbieta Dębowska
