Nadzór probierczy- relacja z kontroli przeprowadzonych na targach Złoto Srebro Czas

Maria Magdalena Ulaczyk
Dyrektor Okręgowego Urzędu Probierczego w Warszawie

Zgodnie z zapowiedzią podczas tegorocznych targów Złoto Srebro Czas pracownicy Wydziału Nadzoru Okręgowego Urzędu Probierczego w Warszawie przeprowadzili kilka kontroli probierczych. Celem tych czynności było sprawdzenie, czy sprzedawane w stoiskach targowych wyroby są oznaczone zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami

Wyniki tych kontroli okazały się znacznie lepsze niż w roku ubiegłym. Wyroby w skontrolowanych stoiskach były ocechowane, oznaczenia czytelne i nadające się do identyfikacji, natomiast żaden z punktów sprzedaży nie posiadał tabeli cech probierczych. Problemem, który występuje cyklicznie, podczas każdej imprezy targowej, jest postawa wystawców zagranicznych, którzy nie znają polskiego prawa probierczego, nie zadają sobie żadnego trudu, żeby się z nim zapoznać i uważają, że jeżeli dopełnili obowiązków wynikających z przepisów obowiązujących w ich własnych krajach, nie powinno się od nich wymagać poszanowania dla naszych lokalnych regulacji.

Takie firmy prowadzą często na targach sprzedaż detaliczną nieocechowanych wyrobów. Wielu wystawców tłumaczy, że podczas targów zajmują się jedynie prezentacją wyrobów oraz zbieraniem zamówień, i dlatego nie muszą cechować eksponowanej w stoiskach biżuterii. Stwarza to sytuację, w której przeprowadzanie czynności kontrolnych na targach jest utrudnione. Mamy bowiem świadomość, że jest to miejsce poważnych transakcji handlowych, czemu zaprzeczają właściciele stoisk i z całą powagą składają do protokołu kontroli probierczej oświadczenia w tej sprawie.

Gdyby targi stanowiły wyłącznie imprezę wystawienniczą, nie byłyby poddawane czynnościom kontrolnym, jest to jednak również miejsce handlu i jako takie podlega nadzorowi probierczemu. Pewną trudność sprawia interpretacja przepisów ustawy "Prawo probiercze" w odniesieniu do obrotu hurtowego, jeśli stroną jest kontrahent zagraniczny.

Zgodnie z wykładnią przepisów dokonaną przez Biuro Prawne Głównego Urzędu Miar, każda czynność obrotu wyrobami z metali szlachetnych na terenie Polski, niezależnie od tego, kto w niej uczestniczy, obliguje do wcześniejszego zbadania i ocechowania wyrobów. Równocześnie jednak niektórzy kupcy zagraniczni nie są zainteresowani nabywaniem wyrobów z polskimi cechami, bo w kraju, do którego będą wywożone, należy je ponownie oznaczyć (nawet w niektórych krajach UE polskie cechy nie są honorowane).

Podobnie z wystawcami zagranicznymi: jeśli prowadzą sprzedaż detaliczną, wyroby muszą być ocechowane, natomiast przy sprzedaży hurtowej nakładanie na nich obowiązku zgłaszania wyrobów do badania i cechowania stanowi dla nich poważną barierę. Po pierwsze, przyjeżdżają do Polski bezpośrednio na imprezy targowe, nie mając gwarancji, że wystawiany towar będzie sprzedany. Jeśli zostanie wobec nich wyegzekwowany obowiązek zbadania i ocechowania wystawianych wyrobów, a nie wzbudzą one zainteresowania polskich kontrahentów, zostaną narażeni na ryzyko powrotu do kraju z wyrobami oznaczonymi cechami, które nie są uznawane w tych krajach.

Stąd w dotychczasowej praktyce kontrolnej urzędów probierczych, jeżeli stroną kontraktu była firma zagraniczna, akceptowano, aby: - w przypadku HURTOWEGO nabywania wyrobów w celu ich dalszej sprzedaży w Polsce podmiotem zobowiązanym do zgłoszenia wyrobów do zbadania i ocechowania był polski nabywca hurtowy, którego w takich przypadkach traktowano jak importera, - w przypadku HURTOWEJ sprzedaży kontrahentowi zagranicznemu wyroby traktowane były jako eksport i nie egzekwowano obowiązku ich ocechowania.

Podkreślam, że dotyczyło to tylko sytuacji z udziałem podmiotu zagranicznego! Podczas tegorocznych targów Złoto Srebro Czas sporo problemów przysporzyła nam firma hinduska, która sprzedawała wyroby posrebrzane oraz półfabrykaty wykonane z substancji niemetalicznej, pokryte miedzią i polakierowane farbą przypominającą kolorystycznie barwę srebra. Niskie ceny tych wyrobów kusiły nabywców, szczególnie osoby zajmujące się - modną obecnie - produkcją domową biżuterii, polegającą na łączeniu elementów metalowych z kamieniami półszlachetnymi. Wiele osób, poinformowanych przez sprzedawców, że półfabrykaty wykonane są ze srebra, nabyło w stoisku hinduskim takie przedmioty.

Następnie, korzystając z możliwości zbadania tych wyrobów przez pracowników urzędu probierczego (specjalnie w tym celu stworzono w naszym punkcie informacyjnym prowizoryczne stanowisko do badania metodą przybliżoną, na kamieniu probierczym), przekonywali się, że zostali oszukani. W drugim dniu targów ww. stoisko zostało poddane kontroli, w wyniku której stwierdzono, że poza obrotem półfabrykatami, wiele wyeksponowanych gotowych wyrobów z metali nieszlachetnych, pokrytych cienką powłoką ze srebra, posiada oznaczenia liczbowe 925, wskazujące na taką zawartość srebra.

Zgodnie z art. 12. ustawy "Prawo probiercze": "wyroby z metali nieszlachetnych pokryte powłoką z metali szlachetnych albo z wyglądu przypominające wyroby z metali szlachetnych, powinny być przez wytwórcę lub sprzedawcę oznaczone znakiem "metal" albo "met", albo w inny sposób uzgodniony z właściwym miejscowo urzędem probierczym". Ze względu na fakt, iż umieszczanie takich oznaczeń bezpośrednio na wyrobach jest kosztowne, a dodatkowo często powoduje ich uszkodzenia (np. odpryśnięcia zewnętrznej, lakierowanej powłoki), w praktyce akceptujemy czytelny napis na metce lub nalepce: "wyrób z metalu nieszlachetnego" oraz eksponowanie takich przedmiotów z wyraźną informacją, iż wykonane są z metalu nieszlachetnego.

Po kontroli dokonanej w stoisku hinduskim umieszczono w gablotach takie napisy, ale mamy świadomość, że wcześniej wiele osób dało się oszukać. Instytucje organizujące imprezy targowe i wystawiennicze w Polsce zostaną oficjalnie poinformowane o tej sytuacji, a jeśli ww. firma nie zrezygnuje w przyszłości z udziału w targach i będzie kontynuować opisane powyżej praktyki, inspektorzy z urzędu probierczego zwrócą się o pomoc w czynnościach kontrolnych do Inspekcji Handlowej i Policji. W tym samym terminie, co Targi Złoto, Srebro, Czas odbywała się na Politechnice Warszawskiej giełda minerałów i wyrobów jubilerskich, na której również przeprowadzono kontrole probiercze, w wyniku których także stwierdzono większe niż dotychczas poszanowanie przepisów prawa probierczego.

W jednym stoisku wykryto wprawdzie kilka sztuk nieocechowanych wyrobów, a większość wystawców nie posiadała tabeli cech probierczych, ale w porównaniu z wynikami wcześniejszych kontroli te wykroczenia można uznać za niewielkie. Poza czynnościami kontrolnymi na Targach Złoto Srebro Czas, nasi pracownicy, dyżurujący w punkcie informacyjnym OUP w Warszawie, odpowiedzieli na wiele pytań dotyczących głównie zagranicznych systemów probierczych oraz zasad wzajemnego uznawania cech probierczych w krajach Unii Europejskiej.

Omówienie tych spraw będzie tematem innej publikacji. Pytania, jakie zadawano nam w odniesieniu do obowiązującego prawa oraz obserwacje dokonane przez prawników przeprowadzających kontrole dowodzą, że wiele osób zajmujących się handlem biżuterią nie zna podstawowych zasad krajowego prawa probierczego. Sprawy te były omawiane w wielu artykułach w prasie branżowej, między innymi w obszernej publikacji dotyczącej nadzoru probierczego zamieszczonej w Polskim Jubilerze po ubiegłorocznych jesiennych targach. Mimo to stale pojawiają się wątpliwości, jakie oznaczenia uprawniają do sprzedaży wyrobów w Polsce.
[...]
Udostępniono 30% tekstu, dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla prenumeratorów.
Dostęp dla prenumeratorów

Polskiego Jubilera

Użytkownik:
Hasło:
Wszyscy prenumeratorzy dwumiesięcznika w ramach prenumeraty otrzymują login i hasło umożliwiające korzystanie z pełnych zasobów portalu (w tym archiwum).

Prenumerata POLSKIEGO JUBILERA to:
  • Pewność, że otrzymasz wszystkie wydania dwumiesięcznika prosto na biurko
  • Dostęp do pełnych zasobów portalu www.polskijubiler.pl
  • (w tym archiwum dostępne wyłącznie dla prenumeratorów)
  • Rabat uzależniony od długości trwania prenumeraty
  • Wszystkie dodatkowe raporty tylko dla prenumeratorów
Prenumeratę możesz zamówić:
  • Telefonicznie w naszym Biurze Obsługi Klienta pod nr 22 333 88 20
  • Korzystając z formularza zamówienia prenumeraty zamieszczonego na stronie www.polskijubiler.pl
Jeśli jesteś prenumeratorem a nie znasz swoich danych dostępu do artykułów Polskiego Jubilera skontaktuj się z nami, bok@pws-promedia.pl

Maria Magdalena Ulaczyk