Przetapianie stopów
Aby poprawić właściwość stopu, można go ponownie przetopić. Jeżeli chce się stopić nienaganne odpady metali szlachetnych, to wystarczy przy przetapianu dodać nieco boraksu.
Stosując środek kryjący, można ograniczyć dostęp tlenu
Przed podjęciem próby poprawienia właściwości stopu przez ponowne przetopienie, konieczne jest zdiagnozowanie problemu, na czym polegają wady i co jest ich przyczyną. W przypadku wad powstałych w wyniku błędnej obróbki, takich na przykład, jak: rysy powstałe przy walcowaniu, pęknięcia spowodowane dużymi obciążeniami przy walcowaniu bez pośredniego wyżarzania, wystarczy zwykłe przetopienie bez stosowania specjalnych dodatków. Najczęściej jednak błędy polegają na zanieczyszczeniach powstałych podczas topienia metali.
Przetapianie redukujące
Ten rodzaj oczyszczającego topienia stosowany jest wówczas, gdy istnieje przypuszczenie, że zanieczyszczenia spowodowane zostały przez tlen lub inne gazy, które dostały się do bloku metalu w czystej formie lub jako związki metali. Najczęstszym przejawem obecności tlenu w stopach metali szlachetnych jest czerwony tlenek miedziawy Cu2O, czyli związek odporny na działanie wysokich temperatur, który rozpuszcza się dopiero w płynnym stanie w wyniku dodania do stopionego metalu środków redukujących.
Topienie redukujące - przy umiarkowanych zanieczyszczeniach wystarczy dodać wspomnianą mieszaninę topników. Dodając 0,5-proc. Cd można w łatwy i bezpieczny sposób rozpuścić nawet większe ilości tlenków zawartych w stopie. Kadm dodawany jest do stopu w opisany wcześniej sposób. Podczas procesu topienia kadm powinien zredukować tlenki metali zawarte w stopie i wyparować jako tlenek kadmu. Ponieważ ewentualne pozostałości kadmu nie mają wpływu na jakość stopu, metoda ta jest ogólnie zalecana.
Topienie utleniające
Jeżeli istnieje przypuszczenie, że wada stopu spowodowana jest domieszką nieszlachetnych metali obcych takich, jak Pb, Sn, Zn, Al. itp., to przetapia się stop z utleniającymi topnikami, a więc z substancjami chemicznymi oddającymi tlen, który wiąże niepożądane metale, tworząc ich tlenki odprowadzane do żużlu.
Najpierw rozważa się stop. Używa się heskich tygli glinianych, ponieważ tygle grafitowe mogą pęknąć. Tygle napełniane są metalem do mniej więcej jednej trzeciej pojemności. Po stopieniu metalu dodaje się taką samą ilości saletry i waży się zawartość tygla do czasu, gdy masa przestanie kipieć. Dopóki saletra jest aktywna, płomień pozostaje zielonkawy. Zniknięcie zabarwienia płomienia świadczy o zużyciu saletry. Zawartość tygla wylewana jest na stalową płytę. űużel jest odbijany i rozdrabniany. Cząsteczki złota są wyszukiwane. Metal gotowany jest następnie w kwasie azotowym, płukany i osuszany. Końcówkę bloku odkuwa się jak najcieniej. Gdy pojawiają się szare powierzchnie pęknięć, trzeba powtórzyć opisaną powyżej czynność. Strata ilości wyrównywana jest przez dodanie miedzi i srebra, ponieważ metal musi być przetopiony ponownie w nowym tyglu.
Topienie opiłków
Przy regenerowaniu opiłków przez przetapianie muszą być spełnione następujące warunki: - muszą one pochodzić z tylko jednego stopu o kreślonej próbie, nie mogą w nich znajdować się obce metale, nie mogą zawierać ścierniwa, pozostałości po szlifowaniu i polerowaniu oraz znacznych ilości innych niemetalicznych zanieczyszczeń. Cząsteczki żelaza wyciągane są z opiłków magnesem. Następnie spopielane są palne elementy przez lekkie wyżarzenie opiłków na stalowej blasze. Jeżeli opiłki nie zawierają znacznej ilości zanieczyszczeń, to wystarczy owinąć je wraz z mieszanką topników w bibułkę (aby nie zostały wydmuchane przez płomień w tyglu) i wytopić. Jeżeli przypuszczamy, że opiłki zawierają szkodliwe zanieczyszczenia, to miesza się je najpierw z saletrą, a następnie pakuje w bibułkę i wytapia je utleniająco, potem ponownie przetapia utleniająco.
Topienie platyny i białego złota
Jeżeli w małym warsztacie złotniczym przerabiane są tylko małe ilości platyny i białego złota, to odpadki produkcyjne należy przekazywać do odzysku w wyspecjalizowanym zakładzie. Nie tylko dlatego, że potrzebne są do tego wysokie temperatury, których nie można uzyskać przy pomocy zwykłego płomienia gazowego, ale też ze względu na wrażliwość materiału na zanieczyszczenia. Instalacja do topienia platyny może być opłacalna w większych zakładach specjalizujących się w pracach jubilerskich. Nie można używać zwykłych tygli grafitowych, ponieważ węgiel rozpuszcza się w stopionym metalu i oddawany jest po zakrzepnięciu, co może być przyczyną powstawania porów. Najlepszym sposobem jest topienie tych trudno topliwych metali i stopów w elektrycznym piecu indukcyjnym.
Tłumaczył Zbigniew Krawczyk
[...]
Udostępniono 30% tekstu, dostęp do pełnej treści artykułu tylko dla prenumeratorów.
|
Wszyscy prenumeratorzy dwumiesięcznika w ramach prenumeraty otrzymują login i hasło umożliwiające korzystanie z pełnych zasobów portalu (w tym archiwum).
Prenumerata POLSKIEGO JUBILERA to:
Prenumeratę możesz zamówić:
Jeśli jesteś prenumeratorem a nie znasz swoich danych dostępu do artykułów Polskiego Jubilera skontaktuj się z nami, bok@pws-promedia.pl
|
